Najpierw według liczby opcji
Najbardziej bezpośrednia różnica między tymi narzędziami to to, ile opcji obsługują.
- Dwie opcje: rzut monetą jest najszybszy — jedno kliknięcie i masz wynik.
- Od dwóch do sześciu opcji: kości sprawdzają się dobrze, bo oczka naturalnie odpowiadają numerom opcji.
- Dowolna liczba opcji, wszystkie muszą być widoczne: użyj koła, które pokazuje wszystkie opcje naraz na ekranie.
- Ciąg liczb: użyj generatora liczb losowych, w którym ustawisz zakres i liczbę.
- Losowanie osób z listy: użyj Tubusu z losami, który przyjmuje wklejoną listę i nie wybierze tej samej osoby dwa razy.
Potem według okazji
Jeśli decydujesz szybko sam, tym lżejsze narzędzie, tym lepiej — rzut monetą lub kością daje wynik w dwie sekundy.
Jeśli jest kilka osób razem albo trzeba pokazać wynik grupie, koło ma więcej ceremonii: wszyscy widzą, jak kręci się wskaźnik, a wynik trudno podważyć.
Na okazje wymagające poczucia uczciwości, jak losowanie nagród czy wywoływanie osób, lepiej pasuje Tubus z losami lub narzędzie do losowania, bo listę można pokazać z góry, a losowanie jest widoczne na miejscu.
Czym różnią się prawdopodobieństwa
Jest tu różnica, którą łatwo przeoczyć. Koło dzieli się na równe wycinki według liczby opcji, więc każda opcja ma takie samo prawdopodobieństwo; rzut monetą daje równe szanse na obie strony; ale suma dwóch kości nie ma rozkładu równomiernego — 7 wypada najczęściej (6/36), a 2 i 12 najrzadziej (po 1/36).
Więc jeśli potrzebujesz równego prawdopodobieństwa każdego wyniku, nie sumuj kilku kości — użyj koła lub generatora liczb losowych. Jeśli chcesz tylko ustalić kolejność albo podzielić na grupy, nierównomierny rozkład kości nie ma znaczenia.
Kiedy nie używać narzędzia losowego
Gdy skutki różnych opcji bardzo się różnią, narzędzie losowe nie jest właściwym wyborem.
Kryterium jest proste: jeśli wybierzesz źle, czy udźwigniesz konsekwencje? Zły wybór jedzenia na wynos to co najwyżej jeden nieudany posiłek, ale decyzje dotyczące pieniędzy, zdrowia, spraw prawnych lub interesów innych osób wymagają zbierania informacji i profesjonalnej opinii, a nie losowego ciągnięcia.
Narzędzia losowe naprawdę dobrze radzą sobie w innej sytuacji: opcje są właściwie równoważne, rozważasz je od dawna, a dalsze myślenie nie przyniesie nowych informacji. Wtedy pomagają doprowadzić decyzję do końca.